چجوری از خار پاشنه راحت شویم؟

چجوری از خار پاشنه راحت شویم؟ این پرسشی است که بعضی از افراد در طول روز از خود می‌پرسند. خار پاشنه یا heel spur، زائده خار مانند استخوانی است که بر روی استخوان پاشنه پا قرار دارد. این ضایعه بر اثر صدمات تاندون کوچک به وجود می‌آید.دلیل چنین صدماتی فشردگی نامناسب و نادرست و بیش از اندازه می‌باشد.

در صورت مبتلا شدن به این عارضه، ایستادن یا راه رفتن می‌تواند بسیار خطرساز و دردناک باشد. در این مطلب می‌توانید تمام آن چیزی که برای رهایی از این مشکل لازم است انجام دهید را مطالعه کنید. درمان خار پاشنه شامل کفی طبی، سرمادرمانی، فیزیوتراپی داخل منزل ،پرتودرمانی، شاک ویوتراپی، جراحی و داروهای ضدالتهاب است. درمان اکثراً طولانی بوده و در بسیاری از موارد چندین هفته تا چندین ماه به طول می‌انجامد تا اثرات خود را نشان دهد؛ البته که معمولاً به جراحی احتیاجی نیست.

خار پاشنه چیست؟

شکل بسیار متداول خار پاشنه در پایین و لبه جلویی استخوان پاشنه که در امتداد کف پا به طرف انگشتان پا کشیده شده است، ایجاد می‌گردد. خارش پاشنه نادرتر که خار پاشنه فوقانی نام دارد، در پایه تاندون آشیل شکل می‌گیرد.

غالباً خار پاشنه هیچ نوع ناراحتی ایجاد نکرده و تنها در آزمایش اشعه X به صورت اتفاقی کشف می‌گردد. معمولاً ناراحتی‌ها زمانی به وجود می‌آیند که پا تحت فشار و کشیدگی شدید قرار می‌گیرد. علت این امر این است که خار پاشنه قادر است موجب ایجاد تورم و التهاب کوچک در پایه تاندون روی استخوان پاشنه شود. این اتفاق می‌تواند در زمان ایستادن یا راه رفتن موجب به وجود آمدن درد شدید و تیزی گردد.

• خار پاشنه، دلایل و عوامل خطر

خار پاشنه ناشی از فشار مضاعف به پا می‌باشد. این کار منجر به ایجاد پارگی‌های کوچک و جراحات در مناطقی می‌گردد که تاندون صفحه پا یا تاندون آشیل همراه با استخوان پاشنه در آن رشد کرده است. آسیب‌های بسیار کوچک می‌تواند موجب التهابی گردد که سلول‌های التهابی را به خود جلب می‌کند.

سلول‌های التهابی با بازسازی آسیب، بافت را ترمیم می‌نمایند. این کار باعث به وجود آمدن رسوبات کلسیمی کوچک و سرانجام ایجاد خار پاشنه می‌گردد. چندین عامل وجود دارد که خطر ابتلا به خار پاشنه را بالا می‌برد:

• اضافه وزن: پاشنه پا با هر قدم تحت فشار بیشتر قرار می‌گیرد.
• شغل‌هایی که در آن می‌بایست زیاد راه رفته یا بایستید.
• نقص پا مثل پیچ خوردگی کف پا یا کف پای صاف
• گرم نکردن به میزان کافی پیش از ورزش: عضلات ساق پا، رباط ها و تاندون‌ها بیشتر کشیده شده و نیروی بالاتری را بر محل اتضال تاندون در پاشنه اعمال می‌کنند.
• سن بالا: هرچه سن بالاتر می‌رود، بالشتک چربی زیر پاشنه کوچک می‌شود؛ پس تاندون‌ها و استخوان‌ها کمتر محافظت می‌شوند و زیر فشار بیشتری قرار می‌گیرند.

چنانچه در حال حاضر یک خار پاشنه داشته باشید، هر وزن و فشار اضافه روی پا آن را تشدید می‌کند؛ پس چنانچه ناراحتی و علائم شما مدت زمان زیادی ادامه داشت و از بین نرفت، می‌بایست خار پاشنه خود را درمان کنید.

• علائم خار پاشنه

خار پاشنه حتی اگر در آزمایش اشعه X هم مشاهده گردد، لزوماً موجب ناراحتی شما نخواهد شد. در مقابل هنگامی که چیزی در اشعه X مشاهده نمی‌شود، امکان دارد درد را تجربه کنید. بیماران به طور معمول درد شدید و سوزش در پاشنه یا کف پا را تجربه می‌کنند. این علائم هنگام راه رفتن بالا می‌رود و امکان دارد به قدری شدید باشد که بیمار تنها قادر باشد با نوک انگشتانش راه برود.

ولی به محض نشستن، استراحت یا دراز کشیدن، درد به طور معمول از میان می‌رود. با این وجود ناراحتی‌ها و علائم خار پاشنه بیشتر بعد از یک مرحله استراحت، به طور مثال در زمان بلند شدن در صبح، بیشتر بروز می‌کند. بیمار غالباً با فشار دادن نقطه مربوطه روی پاشنه درد را حس می‌کند. خار پاشنه پلانتار ( تحتانی ) موجب به وجود آمدن درد در لبه داخلی جلوی پاشنه پا می‌شود؛ ولی در خار پاشنه فوقانی، نقطه فشار در پشت ناحیه انگشتان پا یا کمی بالاتر از تاندون آشیل می‌باشد.

• معاینه و تشخیص خار پاشنه

در بیشتر موارد، درد ناشی از خار پاشنه به طور معمول موجب تشخیص می‌شود. در صورت فشار بر لبه جلویی پاشنه پا ، حس درد در پشت ناحیه انگشتان یا در پایه تاندون آشیل، این مورد و مشکل را تأیید می‌کند.

ناحیه دردناک به طور معمول نه به وضوح متورم و نه قرمز می‌گردد. به منظور تأیید تشخیص می‌توان توسط اشعه X تصاویر جانبی از پا تهیه کرد. در بیشتر موارد تشکیل استخوان به وضوح در تصویر اشعه ایکس قابل مشاهده می‌باشد. بزرگ‌تر بودن خار پاشنه لزوماً موجب تشدید درد آن نخواهد شد.

درمان خار پاشنه

هدف از درمان خار پاشنه، تسکین درد حاد و پیشگیری از ایجاد ناراحتی در آینده است. بیماران برای درمان احتیاج به صبر زیادی دارند. امکان دارد چندین هفته یا حتی چندین ماه طول بکشد تا علائم به صورت کامل از بین برود؛ ولی عمل تنها در موارد نادر الزامی است.

• تأثیر استراحت

بااهمیت ترین اصل در درمان خار پاشنه تسکین درد است. در حالت استراحت، علائم بیماری به طور معمول با سرعت بهبود می‌یابد؛ پس بیماران میبایست پس از ورزش استراحت کرده و تا جایی که امکان دارد کمتر راه بروند و بایستند. این امر همینطور به بالا آمدن پا هم یاری می‌رساند.

• داروهای ضد درد

در اکثر مواقع استراحت به منظور کاهش  درد ناشی از خار پاشنه کافی نیست. در اینگونه موارد داروهای ضد درد می‌توانند موثر باشند. مخصوصاً داروهایی که موجب مهار التهاب می‌شوند برای این منظور مناسب هستند. این داروها شامل ترکیبات فعال مثل دیکلوفناک یا ایبوپروفن هستند.

• یخ

سرما موجب تسکین درد شده و التهاب را مهار می‌کند. استفاده کردن از یخ، کریوپک یا حتی اسپری سرد برای این کار مناسب است. بهره گیری مکرر از سرما متعاقباً موجب بالارفتن گردش خون در بافت ملتهب شده و موجب تریع در بهبودی می‌شود. سرما درمانی ( کرایوتراپی ) می‌بایست به مدت 10 الی 15 دقیقه و چندین مرتبه در روز تکرار شود. برای پیشگیری از سرمازدگی پوست، می‌بایست پوست خود را به وسیله یک لایه نازک پارچه محافظ بپوشانید.

• نوار خار پاشنه

همینطور بعضی از بیماران از نوارهایی برای درمان خار پاشنه بهره می‌گیرند. این نوار یک نوار پسب الاستیک است. پوست و بافت همبند با بهره گیری از این نوار به یکدیگر برخورد می‌کنند. این امر می‌بایست خونرسانی به بافت را بهبود بخشد. در درمان خار پاشنه با این متد، بیشتر اثرات مثبتی بر روی گیرنده‌‌های درد، اتصالات عضلانی و تاندونی حاصل می‌شود. برای درمان، نوار از تاندون آشیل به وسط کف پا می‌چسبد.

اشخاصی که مستعد مبتلا شدن به خار پاشنه هستند، همیشه می‌بایست کفش راحتی بپوشند. ضمن بر این، می‌توان از کفی‌های مخصوص داخل کفش استفاده کرد. این کار پا را تسکین داده و از ناراحتی‌های بیشتر پیشگیری می‌کند.

کف پای صاف، قوس‌های افتاده یا پاهای توخالی احتمال ابتلا به خار پاشنه را بالا می‌برند. با این وجود، این ناهنجاری‌های پا را به آسانی می‌توان با کفی‌های طبی جبران کرد. با این متد غالباً می‌توان از بروز خار پاشنه پیشگیری کرد.

چنانچه در حال حاضر دچار خار پاشنه تحتانی هستید، کفی‌های شکاف‌دار ( کفی‌های سوراخ دار ) که به صورت مخصوص با مشکلات ارتوپدی سازگار هستند، قادر هستند به شما یاری رسانند. کفی‌های ویسکوالاستیک که از نوعی ژل یا پاشنه بافر پر شده‌اند، هم در مدیریت این مشکل موثر هستند. این کفی‌ها فشار را روی کل پا توزیع داده و شوک‌ها را بهتر جذب می‌نمایند. درباره خار پاشنه فوقانی ( در تاندون آشیل ) قادر هستید یک پد پاشنه، تکه‌های نمدی را به ناحیه انگشتان پا بچسبانید.

• فیزیوتراپی

در درمان فیزیوتراپی داخل منزل، صفحه بزرگ تاندون کف پا، عضلات ساق پا و تاندون آشیل کشیده می‌شود. به عنوان یک اثر جانبی، خون‌رسانی به بافت از راه فعال سازی بهتر انجام می‌گردد که ضمن بر این موجب بهبودی خار پاشنه می‌شود. در طول درمان، بیمار تمرینات خاصی را می‌آموزد که قادر است به انجام آن‌ها در خانه ادامه دهد. قیمت فیزیوتراپی در منزل نیز بستگی به طول دوره درمان دارد.

• انفیلتراسیون درمانی

به عنوان قسمتی از یک روش درمانی، پزشک یک ماده بی‌حسی موضعی یا یک داروی کورتیزون را به ناحیه دردناک پا تزریق می‌کند. بی‌حسی درد حاد را تسکین دارد و کورتیزون التهاب را مهار می‌نماید. در این متد میکروب‌ها به آسانی می‌توانند به بافت وارد شوند؛ پس قطعاً می‌بایست به وسیله پزشک باتجربه و ماهر انجام شود.

• شوک درمانی

در طول زمان شاک ویوتراپی، امواج فشار قوی با یک وسیله ویژه به طرف پاشنه پا هدایت می‌شوند. این امواج قرار است بافت را تحریک کند و گردش خون و متابولیسم سلولی را تحریک کنند. در این متد التهاب با سرعت بیشتری بهبود پیدا کرده و درد هم کم می‌شود. برای انجام این امر، در آغاز پزشک ناحیه دردناک را روی پا با مداد علامت گاری می‌نماید.

بعد سری صوتی دستگاه شاک ویو را در این نقطه قرار می‌دهد. در این متد به صورت معمول به 3 تا 5 جلسه درمانی احتیاج است که در هر یک حدود 5 الی 15 دقیقه امواج شوک به پای بیمار منتشر می‌شود.

• رادیوتراپی

چنانچه دیگر اقدامات درمانی نتوانند علائم را به اندازه کافی بهبود بخشند، می‌توان با بهره گیری از اشعه X خار پاشنه را درمان کرد. مقدار پرتودرمانی بسیار کمتر از موارد دیگر، به عنوان مثال در اشعه ایکس ساختار بدن یا در درمان سرطان می‌باشد. به همین علت است که هیچ عارضه جانبی حاد یا عوارض دیررسی برای آن شناخته نشده است. طی تقریباً 3 هفته پا به مدت چندین دقیقه 6 مرتبه در معرض اشعه X قرار می‌گیرد. تقریباً درد پاشنه تمامی بیماران بعد از این متد درمانی از بین می‌رود.

• عمل جراحی برای خار پاشنه

عمل جراحی خار پاشنه بسیار به تدریج انجام می‌گردد. این روش آخرین گزینه پیشنهادی پزشکان بوده و تنها در صورتی انجام می‌گردد که هیچ یک از متدهای دیگر تأثیرگذار نباشد. ضمن بر این، عمل جراحی فقط در صورتی ممکن است که خار پاشنه در زیر کف پا وجود داشته باشد.

جراح و متخصص، عضلات کوتاه پا را جدا نموده و صفحه تاندون زیر کف پا را از استخوان پاشنه جدا می‌کند. این امر می‌بایست تاندون زیر پا را تسکین و بهبود دهد. عمل خار پاشنه همواره موفقیت آمیز نبوده و خطراتی را در پی خواهد داشت. اختلالات بهبود زخم و بافت اسکار امکان دارد بعد از این روش درمانی افزایش یابد. پد محافظ طبیعی جربی زیر پاشنه هم در زمان انجام عمل از بین می‌رود.

• ورزش

چنانچه خار پاشنه موجب ناراحتی شما می‌شود، قادر هستید با تمرینات گوناگونی آن را بهبود بخشیده یا از بروز مجدد آن پیشگیری نمایید. این تمارین شامل اصلاح ناهنجاری‌های پا ، کشش تاندون‌ها، تقویت پا و رباط ها می‌شود. در صورت بروز درد شدید، مطلوب است با بالا بردن و خنک کردن کف پای خود از پاهای خود محافظت نمایید.

کفش‌های مناسب با کفی‌های مناسب، محافظ پاشنه و بالشتک‌های محافظ بپوشید. تزریق کورتیزون فقط یک راه حل موقت می‌باشد. ضد التهاب‌ها موجب تسکین در درد می‌شوند؛ با این حال می‌تواند موجب ایجاد تغییرات دائمی در بافت کف پا شده و در نتیجه درد را بالا می‌برد.

• تمرین عضلات پا

چنانچه عضلات پا به درستی تقویت شوند، قادر هستند وزن و شوک‌ها را بهتر جذب کنند و در نهایت تاندون‌ها را تسکین دهند. تمرینات مناسب به عنوان مصال پیاده روی در زمین‌های هموار مثل علفزار یا ساحل یا برداشتن کاغذ با انگشتان پا و پاره کردن آن به منظور تقویت عضلات پا بسیار مناسب می‌باشد.

• تمرینات کششی خار پاشنه

تاندون پلانتار زیر پا را می‌توان از طریق تمرینات گوناگون چرخاند. یک توپ تنیس را زیر کف پای خود قرار داده و با فشار قوی به عقب و جلو ببرید. یکی دیگر از تمارین خار پاشنه این است که با جلوی پای خود روی یک پله بایستید، بعد پاشنه پای خود را پایین آورید تا جایی که درد کششی جزئی را در کف پای خود حس کنید. همینطور خار پاشنه می‌تواند به علت بالا رفتن تنش در تاندون آشیل ایجاد گردد. کشش منظم عضلات ساق پا این روند را برعکس می‌کند.

چگونه از ایجاد خار پاشنه پیشگیری کنیم؟

هر چیزی که فشار را از پا دور نماید، به پیشگیری از ایجاد خار پاشنه کمک می‌کند. اضافه وزن نداشته باشید. کفش‌هایی بپوشید که دارای بالشتک هستند؛ مخصوصاً برای ورزش‌هایی که فشار زیادی به پا وارد می‌کنند. روش درست دویدن هم در این کار نقش دارد؛ همینطور حالت غیرطبیعی پا هم در به وجود آمدن خار پاشنه نقش دارد. پای خم شده یا افتاده قادر است موجب پیشرفت خار پاشنه گردد.

سخن آخر

اگر وزن زیاد دارید یا اینکه یک کفش نامناسب استفاده کردید و این باعث ایجاد خارپاشنه شده است نگران نباشید راه های متعددی برای درمان خارپاشنه وجود دارید و یکی از بهترین روش ها فیزیوتراپی خارپاشنه است که باعث خونرسانی به بافت های پاشنه پا می باشد.