تاثير فيزيوتراپی بر رفع گودی كمر و قوس کمر شدید بوده و بسیاری از افراد با کمک فیزیوتراپی کمر در منزل توانستهاند به حالت قبل خود برگردند. کلمه Lordosis یا گودی و قوس کمر، به معنای انحنای بخشی از کمر یا گردن به سمت داخل است. گودی کمر شدید، کمر موجدار هم نامیده میشود.
چنانچه وقتی فرزند شما به یک سطح صاف تکییه داده باشد و فضای زیادی میان بخش تحتانی کمر و تکیه گاه باشد، علائم گودی کمر در کودک میباشد. چنانچه قوس کمر انعطاف پذیر باشد، جای نگرانی برای آن نیست، ولی اگر فاقد حرکتی باشد احتیاج به درمان قوس زیاد کمر است.
ستون فقرات در حالت طبیعی در بخش گردن و انتهای کمر دارای انحنای طبیعی است، ولی انحنای بیش از حد را گودی کمر میگویند. شیب قدامی لگن، دلیل اصلی قوس کمر است. بیماران مبتلا به گودی کمر بیشتر قوس قابل مشاهدهای در پشت خود داشته، به صورتی که فرم کمر آنها به شکل C دیده میشود.
در اشخاص مبتلا به قوس کمر به نظر میآید باسن و شکم از یکدیگر دور شدهاند. برای تشخیص و درمان قوس کمر از بیمار درخواست میشود تا به پشت خوابیده و دست خود را از زیر انحنای کمر عبور دهد. چنانچه فضای زیادی میان دست و کمر بیمار باشد، او به گودی کمر مبتلا است. در ادامه به علت کمر درد یا دیسک کمر چیست ، علائم و درمان آن با روشهایی مثل فیزیوتراپی در منزل، ماساژ و چگونگی انجام ورزش برای کمر درد خواهیم پرداخت.
انواع گودی کمر
گودی کمر قادر است در کودکان، جوانان و یا سالمندان ایجاد شود. دلیل قوس کمر علل گوناگونی دارد و میتواند در هر بیمار دارای تفاوت باشد. شش نوع اصلی از گودی کمر عبارت است از :
-
گودی کمر وضعیتی:
هنگامی این شرایط به وجود میآید که وزن اضافه به عضلات پشت فشار وارد کرده است. چنانچه در این شرایط عضلات شکم و کمر ضعیف باشد، قادر نیست ستون فقرات را حمایت کند و موجب میشود کمر به طرف جلو انحنا پیدا کند.
-
ایجاد گودی کمر در اثر ضربه:
صدمه و آسیب دیدن میتواند به مفاصل ستون فقرات فشار وارد کند و گاهی موجب شکستن آنها شود و دردی را در ناحیه تحتانی کمر ایجاد کند. این حالت در کودکان بر اثر تصادف با ماشین و یا سقوط از ارتفاع میتواند روی دهد. همینطور میتواند این ضربات در اتصالات میان مهرهای آسیب وارد کرده وبا ادامه فشار بر این اتصالات، مهرهها روی یکدیگر سر بخورند و اسپوندیلولیسیس ( سرخوردگی مهره کمر روی یکدیگر و شکستگی میان مهرهای) به وجود آید.
در صورت ایجاد شکستگی، صرف نظر از دلیل گودی کمر، بیمار میبایست استراحت کند؛ چرا که در غیر اینصورت امکان دارد مهره کمر در طول زمان به سمت جلو لغزش کرده و موجب فشار روی اعصاب گردند و این حالت قادر است به بیحسی، درد، ضعف، سوزن سوزن شدن و اختلال در کارکرد پا منجر گردد.
-
هیپرلوردوزیس پس از جراحی لامینکتومی:
لامینکتومی نوعی عمل جراحی میباشد که در آن قسمتهایی از مهره برای دسترسی به طناب یا عصب ریشههای نخاعی حذف میگردد. زمانی که این عمل در سطح گستردهای از ستون فقرات انجام پذیرد، موجب عدم ثبات ستون فقرات و انحنای بیش از حد میگردد. این مشکل در بزرگسالان متداول نبوده و اکثراً در کودکان ابتلا به تومور نخاعی بعد از عمل جراحی برای برداشتن تومور رخ میدهد.
-
گودی کمر بر اثر مشکلات عصبی-عضلانی
این نوع از گودی کمر اختلالات زیادی را در برمیگیرد که قادر است موجب ایجاد مشکلاتی برای ستون فقرات شود که برای هر کدام از اختلالات گوناگون گزینههای مختلف درمانی نیز وجود دارد.
-
لوردوز گودی کمر ثانویه به علت انقباض مفصل ران:
این دسته از بیماران به علت انقباض مفصل ران ستون فقرات خود به خارج از محور کشیده میشود. این انقباض قادر است به علل مختلف مانند آسیب، عفونت و یا مسائل مرتبط به عدم توازن عضلانی باشد.
-
گودی کمر مادرزادی:
کودک در زمان تولد دچار گودی کمر است. به منظور درمان این نوع از قوس کمر، میبایست از فیزیوتراپی، ورزش و حرکات اصلاحی برای درمان آن کمک گرفت.
علائم گودی کمر
در هر بیمار علائم میتواند دارای تفاوت باشد. یکی از بارزترین علائم قوس کمر برجستگی باسن است. در صورت همراه بودن قوس کمر با سایر نقصها مثل دیستروفی عضلانی، دیسپلازی ران یا اختلالت عصبی-عضلانی علائم دارای تفاوتی بروز پیدا میکند.
بیشتر بیماران مبتلا به قوس کمر از کمردرد و درد پشت رنج میبرند. در صورتی که با علائمی مانند تغییر عادات مثانه و روده مواجه شدید، میبایست سریعاً به مرکز فوریتهای پزشکی مراجعه کنید؛ البته این علائم نادر هستند.
علائم گودی کمر به علائم سایر عارضهها یا بدشکلیهای ستون فقرات شباهت دارد؛ ضمن بر این که گاهی بروز این علائم قادر است پیامد عفونت و آسیب دیدن باشد؛ پس مراجعه به پزشک برای تشخیص درست بیماری الزامی میباشد.
علت گودی و قوس کمر
شرایط زیادی موجب به وجود آمدن گودی و قوس کمر میشود. از سری این شرایط میتوان موارد زیر را ذکر کرد:
-
اختلال در رشد اشخاص و کوتاه شدن آنها:
در این شرایط استخوان به طور طبیعی رشد نکرده و موجب میشود که اندام بیمار کوتاه باشد.
-
اسپوندیلوزیس:
در این شرایط ستون فقرات در ناحیه تحتانی کمر انحنای به طرف جلو دارد.
-
اضافه وزن:
یکی از دلایل گودی کمر بالا رفتن وزن و اضافه وزن میباشد.
-
پوکی استخوان:
در شرایط پوکی استخوان، تراکم استخوانها کم شده و به آسانی میتوانند به شکستگی منجر شوند.
-
نرمی استخوان:
بیماری نرمی استخوان از علل دیگر گودی در کمر میباشد.
-
مشکلات در دیسک کمر:
التهابات دیسکهای میان مهرهها قادر است موجب به وجود آمدن گودی کمر گردد.
-
قوز پشت:
این مشکل قادر است موجب به وجود آمدن گودی در کمر و قوز شود.
تشخیص گودی و قوس کمر
در ادامه مطلب روشهای تشخیصی که برای تشخیص و درمان گودی کمر مورد استفاده قرار میگیرد، ذکر شده است.
-
معاینه فیزیکی
در معاینات فیزیکی، مقدار سلامتی عمومی بیمار ارزیابی شده و دکتر در ابتدا درباره زمان به وجود آمدن گودی کمر از بیمار میپرسد و درباره زمان و چگونگی پیشرفت قوس کمر و علائمی که بیمار دارد، آگاه میشود. در روند معاینات، پزشکان مقدار پیشرفت بیماری را در طول دوره درمان قوس کمر تحلیل میکنند. معاینات فیزیکی موارد زیر را شامل میشود:
- ارزیابی حالت غیرطبیعی ستون مهرهها
- ارزیابی عدم تقارن مفاصل بیمار
- ارزیابی سیستم عصبی
- ارزیابی دامهنه حرکتی فرد بیمار که شامل مقدار انعطاف پذیری، کشش، خمیدگی جانبی و چرخش ستون فقرات میباشد.
ارزیابی سیستم عصبی بدن، خود علائمی را شامل میشود که عبارتند از:
- درد
- بیحسی
- به وجود آمدن اختلال در کارکرد روده و مثانه
- اختلال در عملکرد بدن ، اسپاسم ماهیچه و ضعف عضلات
- عکسبرداری یا تست رادیولوژِی
برای تعیین شدن طول ستون فقرات در حالتی که فرد بیمار ایستاده است و از نواحی کنار، عقب و جلوی ستون فقرات انجام میشود و به منظور ارزیابی مقدار انعطاف پذیری ستون مهرهها از فرد بیمار خواسته میشود که به طرف پهلو خم گردد. چنانچه پزشک حدس بزند که نخاع تحت فشار میباشد، تصویربرداری به روش ام آر آی هم انجام میپذیرد؛ همینطور در عکسبرداری به وسیله اشعه ایکس، مقدار شدت قوس کمر هم ارزیابی شده که میبایست این مقدار کاملاً استاندارد باشد و در صورت انحنای بیش از اندازه شخص دچار گودی کمر میباشد.
درمان گودی و قوس کمر
در ادامه مطلب روشهای برطرف شدن قوز و گودی کمر را ذکر میکنیم.
- فیزیوتراپی کمر در منزل
هنگامی که بیمار آموزش میبیند که چگونه کشش و فشار وارده به کمر را کم کند و آموزههای خود را به کار بگیرد، درمان و برطرف شدن گودی کمر موفقیتآمیز خواهد بود.
-
مگنت تراپی
درمان از طریق مگنت به معنای بهره گیری از نیروی مغناطیسی برای تأثیرگذاری روی سیستمهای بدن میباشد. هدف از تراپی، بالا رفتن گردش خون محلی به منطقه آسیب دیده و بالارفتن توانایی خود بدن در درمان طبیعی بدن است.
-
ماساژ
ماساژ درمانی با کم شدن درد گردن یا کمر، کشش و حرکت بهتر، امکان درمان گودی کمر را ممکن میکند. پزشکان برای تسکین درد و روند بهبودی سریعتر، از روشهای درمانی تأیید شده گوناگونی مانند التراسوند، الکتروتراپی و طب سوزنی ملایم هم استفاده میکنند.
-
حرکات اصلاحی و ورزش
انجام تمرینات و حرکات ورزشی در درمان کمردرد ناشی از قوس کمر تأثیرگذار است. تجمع چربی در اطراف شکم و قرار گرفتن بدن در حالت اندامی نادرست، یکی از مهمترین عاملان قوس و گودی کمر است. فیزیوتراپها و پزشکان تمرینات ورزشی خاصی را برای کاهش چربی بدن به شما توصیه کرده که موجب تصحیح شرایط شما و تقویت ماهیچههای شکم هم میشود.
بعضی حرکات اصلاحی مفید برای از میان بردن گودی و قوس کمر عبارتند از :
-
بلند کردن باسن:
روی شکم خود خوابیده، به نحوی که مفصل ران شما روی گودی بالشتک قرار گیرد. به صورتی که زاویه خلفی لگن شما با قوس بالشتک در یک جهت قرار بگیرند؛ بعد یکی از پاها را از زمین حدوداً 10 الی 20 سانتیمتر از زمین بلند کنید بدون اینکه مجبور به خم کردن کمر شوید. بعد پای خود را زمین گذاشته و این حرکت را برای هر دو پا 10 مرتبه تکرار کنید.
-
ایجاد کشش در مفصل ران در صورتی که مفصل خم شده:
زانوی راست خود را روی بالشتک قرار دهید؛ به نحوی که پای چپ جلو و کف پای چپ روی زمین باشد. زاویه خلفی لگن را با بهره گیری از ماهیچههای شکم و باسن طوری نگه دارید که لگن به طرف بالا و جلو قرار بگیرد. باسن خود را دچار انقباض کنید. دست راست را برای بالا بردن کشش در مفصل ران بالا ببرید. زاویه خلفی باسن را نگه داشته و باسن را در حال انقباض نگه دارد. این شرایط را برای هر سمت برای مدت 20 الی 30 ثانیه نگه دارید.
-
استراحت و انقباض عضله راست رانی:
همانند حرکت قبلی، زانوی پای راست خود را روی بالشتک قرار دهید و کف پای چپ خود را روی زمین بگذارید. پای راست خود را از عقب بلند کرده و آن را در امتداد مرکز باسن خود نگه دارید. از عضلات باسن و شکم خود بهره گرفته و در نظر داشته باشید که باسن در حالت انقباض باشد. شما میبایست یک کشش در پا و ران چپ خود حس کنید.
کشش را برای 2 الی 3 ثانیه نگه دارید؛ بعد پای راست خود را با دست به سمت عقب فشار دهید تا عضله راست رانی منقبض شود. این انقباض را برای مدت 2 الی 3 ثانیه نگه دارید؛ بعد پا را شکل کرده تا کشش کاهش یابد. این کشش و استراحت را برای 2 الی 4 مرتبه در هر دو پا انجام دهید.
پیشگیری از گودی کمر
پیشگیری کردن از گودی کمر، از درمان آن بهتر است اما مشکلات مربوط به وضعیت قرارگیری بدن با رعایت کردن بعضی نکات ساده به آسانی قابل دستیابی است. برخی از این نکات عبارتند از:
حالت قرارگیری درست بدن:
چانه را عقب برده و بدون این که قوز کنید، صاف بایستید. برای پیشگیری از گود شدن بیش از اندازه پشت، میبایست لگن و شانهها در یک جهت باشند. به گونهای بایستید که پاهای شما تکیه گاه اصلی شما باشند. این یک نمونه از شرایط مناسب قرارگیری بدن میباشد.
کشش عضلات همسترینگ:
سر خود را بالا گرفته و زانوهای خود را صاف کنید. حولهای را به دور پای خود نزدیک به مچ پا انداخته و با کمک آن پا را به آهستگی به طرف بدن خود بکشید. این حالت را برای 20 الی 30 ثانیه حفظ کنید. این عمل را 3 بار و هر بار 3 مرتبه انجام دهید.
صاف کردن عضلات کمر و تمرینات کششی:
صورت خود را به طرف بالا چرخانده و هر دو زانوی خود را خم کنید. به سک سمت خم شده، به نحوی که کشیده شدن عضلات کمر خود را حس کنید. به مدت 20 الی 30 ثانیه در این شرایط باقی بمانید. این تمرین را برای هر سمت 3 بار انجام دهید. بدین صورت که آن را روی سمت دیگر انجام داده و مجدد به سمت قبلی برگردید.
گودی کمر در خانمها شایعتر است. این مشکل در بزرگسالان و کودکان هم امکان دارد ایجاد شود. ق.س کمر با بهره گیری از روشهای بدون جراحی مثل فیزیوتراپی، ماساژ، حرکات اصلاحی و غیره درمان شده و جراحی فقط در موارد نادری انجام میگیرد.
شما میتوانید با بهره گیری از خدمات مجموعه پزشکی ویزیت اول، به درمان گودی کمر خود اقدام کنید.
سخن آخر:
در این محتوا ما به دلایل عمده گودی یا قوس کمر بررسی کردیم و در مورد تاثير فيزيوتراپی بر رفع گودی كمر و قوس کمر صحبت کردیم.اگر دنبال علت گوس یا گودی کمرتان هستین میتوانیم به چند مورد اشاره کنیم:اضافه وزن، نرمی استخوان و قوز پشت. گودی کمر اگر از حدی بیشتر باشد برای شما ناراحتی پیش می آورد پس برای درمان آن از طریق فیزیوتراپی حتما اقدام کنید.
بدون دیدگاه